Verkiezingsinformatie

Wat zijn de taken van de gemeente? Wat doet de gemeenteraad precies? En waarom zou je gaan stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen? Op deze pagina vind je meer informatie over de verkiezingen.

Snelmenu


Tip! Lees de Verkiezingskrant in Gewone Taal of bekijk deze uitlegvideo's:

 


De gemeenteraadsverkiezingen

Nederland is een democratie. In een democratie mogen mensen zelf beslissen wie er in de gemeenteraad komen. De gemeenteraad beslist namens ons over de plannen voor de gemeente. Het is belangrijk dat mensen in de gemeenteraad goed weten wat inwoners willen.

De gemeenteraadsverkiezingen vinden één keer in de vier jaar plaats. Door bij de gemeenteraadsverkiezingen te stemmen op leden van de gemeenteraad, kun je invloed uitoefenen op de keuzes die er worden gemaakt binnen jouw gemeente. 

 

De taken en werkzaamheden van de gemeente

De gemeente gaat over allerlei verschillende zaken binnen de gemeente. Een paar voorbeelden van wat de gemeente doet zijn:

  1. De gemeente zorgt voor een nieuw paspoort of rijbewijs als je hier een aanvraag voor doet.

  2. De gemeente bepaalt wat er waar gebouwd mag worden. Bijvoorbeeld huizen, winkels, sportvelden, bedrijven en wegen.

  3. De gemeente laat fietspaden aanleggen en stoplichten neerzetten. 

  4. Ook bepaalt de gemeente of er beveiligingscamera’s worden opgehangen, bijvoorbeeld in het centrum.
     
  5. De gemeente betaalt mee aan sportvelden, sporthallen en zwembaden.

 

De gemeenteraad, de burgemeester en de wethouders

De gemeenteraad: De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. De mensen in de gemeenteraad noemen we raadsleden. Zij beslissen over de plannen voor de gemeente. Een plan wordt alleen uitgevoerd als de meeste raadsleden dat willen. Het verschilt per gemeente hoeveel raadsleden er zijn. Dit ligt namelijk aan de grootte van de gemeente. De rol die de raadsleden hebben in de gemeente is te vergelijken met de rol van Tweede Kamerleden.

De wethouders: Het dagelijks bestuur van de gemeente bestaat uit het college van burgemeester en wethouders (B en W). Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad. Wethouders zorgen dat de besluiten van de gemeenteraad worden uitgevoerd. Ook bedenken zij met hun ambtenaren nieuwe plannen voor de gemeente. Een plan gaat alleen door als meer dan de helft van de leden van de gemeenteraad dat plan goed vindt. De rol die wethouders hebben in de gemeente is te vergelijken met de rol van ministers en staatssecretarissen.

De burgemeester: De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad: hij of zij leidt de vergaderingen. Daarnaast werkt de burgemeester samen met de wethouders.

 

Partijen en kandidaten

De kandidaten en politieke partijen die mee doen aan de gemeenteraadsverkiezingen verschillen per gemeente. In grotere gemeenten zijn er over het algemeen meer politieke partijen en kandidaten waarop gestemd kan worden. Voorafgaand aan de verkiezingen krijg je een papieren overzicht opgestuurd waarop de kandidaten en politieke partijen van jouw gemeente te vinden zijn. Deelnemende partijen hebben daarnaast vaak een website waarop het verkiezinginsgprogramma te vinden is en informatie over alle kandidaten.

Met behulp van bijvoorbeeld de StemWijzer kun je bepalen op welke partij je wilt stemmen. Maar het is ook goed om er met andere mensen over te praten, verkiezingsprogramma’s te lezen of een verkiezingsdebat op jouw lokale omroep te volgen.

 

Stemmen op woensdag 16 maart 2022 (en maandag 14 & dinsdag 15 maart 2022)

Op woensdag 16 maart 2022 kun je gaan stemmen. Ook is het mogelijk om al eerder te stemmen op maandag 14 en dinsdag 15 maart. Bereid je goed voor. Om te mogen stemmen heb je jouw stempas nodig en een legitimatiebewijs. Bedenk op welke partij en welke kandidaat je wilt stemmen. Zorg dat je weet waar het stembureau is en op welke tijden dat stembureau open is. Lees hier meer over op de pagina Stemmen & stempas.

 

Straks heb je gestemd, maar wat gebeurt er daarna? We maken het in 5 stappen duidelijk:

  1. De stemmen zijn geteld: het is duidelijk welke partijen in de gemeenteraad komen. Hoe meer stemmen een partij heeft gekregen, hoe meer zetels (stoelen) ze krijgen in de gemeenteraad. Bekijk hiervoor de pagina Verkiezingsuitslag.

  2. Het komt bijna nooit voor dat één partij een meerderheid heeft in de gemeenteraad. Daarom moeten partijen samenwerken. Meestal zoekt de grootste partij uit met welke andere partijen ze het beste kan samenwerken. Hun plannen gaan alleen door als meer dan de helft van de raadsleden het eens is met die plannen.

  3. Partijen vinden niet allemaal dezelfde dingen belangrijk. Ze moeten daarom goede afspraken maken voor de komende vier jaar. Daarbij krijgen de partijen nooit helemaal hun zin.

  4. De partijen die gaan samenwerken, leggen de afspraken vast in een akkoord. In dit akkoord staat welke plannen de samenwerkende partijen hebben voor de gemeente.

  5. De samenwerkende partijen leveren de wethouders voor het gemeentebestuur. Die wethouders gaan er samen met de burgemeester voor zorgen dat de afgesproken plannen worden uitgevoerd.